Over Verhalenkaarten

Wie zijn wij?

Verhalenkaarten is bedacht en wordt uitgevoerd door Sonja de Boer en Lieke Frielink, op initiatief van Stichting Ondertussen en ondersteund door de Gemeente Amsterdam, Stadsdeel West.
Het SpaarnHoutenHelden project is onderdeel van Verhalenkaarten en brengt de Amsterdamse Houthaven, Spaarndammer- en Zeeheldenbuurt in kaart.

Wat is Verhalenkaarten?

Verhalenkaarten is een interactieve kaart met talloze verhalen uit de buurt. De verhalen worden gezocht en gevonden in archieven, maar vooral door het spreken van bewoners en ondernemers uit de buurt. De verhalen die we zoeken gaan over de verbinding die een persoon heeft met de buurt. En dat zijn mensen die er nét zijn komen wonen of werken, of de buurt als hun broekzak kennen. Het project SpaarnHoutenHelden richt zich specifiek op het veranderende gebied van de Spaarndammerbuurt, Houthaven en Zeeheldenbuurt in Amsterdam.

Waar gaat SpaarnHoutenHelden over?

Ooit was de Spaarndammerbuurt een wereldje op zichzelf. Door de verbeterde verbindingen naar het centrum van Amsterdam is de buurt inmiddels onderdeel van de stad geworden. Ook is in de afgelopen jaren de Houthaven getransformeerd van een stadshaven met veel bedrijvigheid naar een nieuwe woonwijk met nieuwe bewoners. Daarmee verandert de Spaarndammerbuurt en de relatie tussen de buurt en de vernieuwde Houthaven. Het project SpaarnHoutenHelden draagt bij aan het inzichtelijk maken van de ontwikkeling van de buurt. Dat gaat over de tastbare transformatie van plekken, maar belangrijker vinden wij hoe de mensen de buurt ervaren en hoe zij zich verbonden voelen met hun woon- of werkplek en elkaar.

De verhalen die we zoeken gaan over grote en kleine veranderingen in de buurt. Over bewoners die er lang wonen en bewoners die er net zijn komen wonen. Over ondernemers die al jaren een buurtcafé hebben of een ondernemer die nét nieuw zijn winkel opent. Over de onderlinge verbindingen. Over plekken die veranderd zijn of er nieuw zijn bijgekomen en van invloed zijn voor de buurt. Over personen en groepen die veel betekend hebben, of juist op dit moment veel betekenen voor de buurt.
Hiermee zoeken we naar het actuele buurtgevoel

Hoe zit de SpaarnhoutenHelden Verhalenkaart in elkaar?

Aan de hand van ons onderzoeksmodel ‘Sense of Belonging’ kijken we naar de ontwikkeling van de buurt. In het SOB model© staat de interactie tussen persoon, plaats en periode centraal (persoon X plaats X tijd).

De verhalen worden steeds onderverdeeld in drie categorieën: ‘personen’, ‘gebeurtenissen’ en ‘plekken’. Vervolgens krijgen de verhalen een precieze plek op de kaart, zoals het adres waar de gebeurtenis plaatsvond of de plek waar een persoon woont of vaak komt.

De tijden lopen door elkaar heen, van meer dan een eeuw terug, tot nu. Zo zie je bijvoorbeeld in één oogopslag hoe de -een eeuw geleden aangelegde- Pontsteiger gebruikt werd voor het laden en lossen van boomstammen; diezelfde plek 50 jaar later het toneel werd waar kinderen een heus gevecht tussen twee Sinterklazen van de -toen nog- rivaliserende Spaarndammer- en Zeeheldenbuurt aanschouwden; en inmiddels als fundament dient voor de markante woontoren: het Pontsteigergebouw.
Door de tijd heen voegt iedereen iets toe aan een plek, waardoor plekken en de relatie die mensen ermee hebben eigenlijk altijd veranderen.

Door het aanklikken van de verschillende verhalen kun je zelf op onderzoek uit in de buurt en verbanden leggen tussen personen, gebeurtenissen en plekken door de tijd heen. Misschien zit je op de fiets naar de supermarkt en rij je ineens langs het favorietje buurtbankje van je buurtgenoot die je tot dan nog niet kende. Of stel je je voor hoe er in jouw straat nog maar kort geleden de boomstammen aan wal werden gesleept.

De kaart blijft steeds groeien door iedereen die zijn of haar verhaal over de buurt wil delen.
Deel ook je verhaal.

De verhalen vertaald naar gebruiksvoorwerpen

Met het SpaarnHoutenHelden project vinden we het belangrijk dat bewoners, ondernemers en andere betrokkenen bij de Spaarndammer-, Zeeheldenbuurt en de Houthaven, elkaars verhalen kennen. Naast www.spaarnhoutenhelden.nl en de Verhalenkaart op reis verzonnen we nog iets anders: kunnen we alledaagse producten verhalen laten vertellen over de buurt?

Hoe zou het zijn als jouw verhaal over de buurt straks terug te vinden is op een koffiekopje dat iedereen kan kopen? Of dat je een theedoek koopt met het verhaal van je onbekende buurman erop?
Op deze wijze kunnen we mensen onverwachts met elkaars verhaal in contact laten komen, daar waar zij elkaar anders misschien nooit zouden ontmoeten.

Hou de website in de gaten. Hier kun je straks meer over de producten vinden!

Wat meer algemene informatie over de SpaarnHoutenHelden-buurt

In de tweede helft van de negentiende eeuw maakte de industrie in het Westelijk Havengebied in Amsterdam een enorme groei door. De toenemende werkgelegenheid in de Houthaven, de houtverwerkingsfabrieken en de spoorwegen trok grote aantallen arbeiders uit de nabije omgeving naar de stad. Een belangrijk deel van deze arbeiders ging wonen in de Spaarndammerbuurt. Bewoners kregen een relatie met de Houthavens en de havenwerkers met de Spaarndammerbuurt.

De Spaarndammerbuurt staat bekend als hét prototype van volkshuisvesting. Het is een buurt waarin de sociale huisvesting op basis van de woningwet van 1901 zichtbaar vorm heeft gekregen. Opvallend is het grote aantal woonprojecten dat hiervoor is gebouwd naar de visie van de Amsterdamse School. In de periode van 1910 tot 1930 hebben architecten van de Amsterdamse School met een groot aantal prachtige voorbeelden van hun expressieve bouwstijl het beeld van de sociale woningbouw in de buurt bepaald.

Recent is de Houthaven getransformeerd van de stadshaven van vroeger naar een nieuwe woonwijk. De relatie tussen de Spaarndammerbuurt en de Houthaven is daarmee de afgelopen jaren sterk veranderd. De drukke weg die beide buurten voorheen scheidde is bewust vervangen door een tunnel zodat er de opvallendste barrière tussen de buurten is opgeheven. Op de tunnel is nu een nieuw stadspark aangelegd, de Spaarndammerhout, wat zorgt voor een groene verbinding.


TERUG NAAR DE VERHALENKAART